Eerste Oud-Vossemeer was er in 1413 - 1415

In 2143 nogmaals 600 jaar Vossemeer?

In eendrachtbode van 13 mei 2010

Kerk kan niet honderd jaar ouder zijn dan het dorp.

Mijn geliefde juffrouw Jongmans, ook afkomstig uit Nieuw Vossemeer,
gaf mij in mijn puberjaren les in Engels op de Mavo in Halsteren.
Wij gebruikten een boek wat de naam had Look before you leap, oftewel
bezint eer gij begint. Als de heemkundige van het artikel
""In 2143 nogmaals 600 jaar Vossemeer" dat ter harte had genomen
was ie niet uitgegleden met zijn stelling. Leap betekent ook sprong,
dus vrij vertaald kan je dan ook zeggen kijk voor je springt, want
nu landt je niet met je neus in de boter maar in, nou laten we het
maar modder noemen.
Zijn stelling is gebaseerd op het boek de 1000 heren van Delahaye,
waar in het 4e hoofdstuk over het bestuur van de dorpen staat:
Blijkens een kohier van de 10e penning uit het jaar 1543 telde het
dorp toen slechts 16 huizen. Van de oorsprong af heeft de kerk het
middelpunt van het dorp gevormd; rond de kerk lag het kerkhof.
En dat is nu net het punt de kerk is van voor 1436, wat blijkt Uit de
15-16e eeuw registers van de oude dekenaten Cuijk, Woensel en
Hilvarenbeek van het aartsdiakenaat kempenland van het bisdom Luik
waar Schakerloo, Vossemeer en Tholen toen toe behoorden tot 1559.
Volgens de gegevens van het dekenaat Hilvarenbeek was er in 1436 al
een kapel in Vossemeer; propre Tolnis staat daarbij, dat betekent
dichtbij Tholen.
Daarmee wordt dus niet de st. Anthoniuskapel aan de splitsing
Broekseweg/Vrijbergsedijk bedoeld!
Volgens Alphonse Mulder die rond 1910 de NH kerk hielp restaureren was
er nog een steunbalk aanwezig van die eerste kapel in de huidige kerk.
En om nu te verwachten dat er honderd jaar voordat er een dorp is een
kerk gebouwd wordt?
De inschrijving in die kerkregisters is er niet voor niks, de
bedoeling van het bisdom was om bij te houden waar hun bezit lag en om
dat te beheren en te laten betalen.

Sint-Elizabethvloed
Er zijn mensen nodig om een kerk te bouwen, te onderhouden en te
betalen en dat kan enkel als er al mensen wonen.
Bewoning van het gebied vond al eerder plaats voordat er zelfs maar
sprake was van een kerk of dijken, het gebied van Oud Vossemeer
bestond uit grote schorren die al geschikt waren voor bewoning en
bewerking.
Zoals ik in een stukje in januari 2008 "Roosevelt, Oud Vossemeer en
sprookjes "al aangaf dateert het huidige dorp van 1413-1415 en ging
verloren met de en is met de St.Elizabethvloed van 1421.
Jacob van Bleiswijck kocht verschillende percelen land aan; in 1451 6
gemeten in ?Nieuw Vosmaer?. Blijkens de omschrijving lag dit land in
de Kerkepolder, die deze naam nog niet had. De naam van Kerkepolder
verschijnt voor het eerst in een acte van 1461. Bovendien, de
Kerkepolder is niet zo genoemd omdat er een kerk werd gebouwd, maar
omdat de stroom de Kerke kamer werd ingedijkt!
Wat natuurlijk betekent dat er eerder een Oud Vosmaer was, in de Oud
Vossemeerpolder, mogelijk zelfs aan het einde
van de Molenstraat.

Hendrik Buffel
Volgens Boxhorn,Reigersberg en Smallegange waren de Oud
Vossemeerpolder,Oud-Kijkuit en Karnemelkspolder(met Botshoofd) en
Slabbecoorn al lang voor 1410 in gebruik en/of bedijkt en was de
Torenhoeve toen bekend als Slot Abbenbroek, Jan van Abbenbroek staat
bekend als Thools edelman rond 1235,en zag er ongeveer uit als de
bekende prent van slot Hoogkamer of het slot in Stavenisse wat ook van
1200 is en door opeenvolgende heren gebruikt en waar in het praalgraf
nu naast de heer Tuyl van Serooskerke ook de latere heer Flodorff en
zijn vrouw rusten.

Volgens Paul de Schipper, auteur van het boek over Orisant was het
eerste Oud Vossemeer genaamd FriesMoerdijk, kan ook zijn Vriezendijk,
vgl. Vriesendijckse Moeren,wat tussen het gebied van het huidige Oud-
en Nieuw Vossemeer lag.
Tussen 1248 en 1300 kwam het gebied in bezit van Hendrik Buffel en z'n
zijn gelijknamige zoon en 1410 was het begin van de huidge
ambachtsheerlijkheid en ambachtsheren en om daar gaat het ook om in
2010. De ambachtsheren.

Het begin van het dorp is op zich niet eens zo belangrijk, en
schriftelijke bewijzen ontbreken ook dikwijls maar zoals William
Cowper al zei:
Absence of proof is not proof of absence op z'n nederlands:
Afwezigheid van bewijs is geen bewijs van afwezigheid, en dat geldt
ook voor het steeds noemen van het woord "waarschijnlijk" ivm de
Roosevelts, dat ben ik met Frank Hommel eens.
Zolang er geen tegenbewijs is gaan we daarvan uit, zeker omdat
er in mijn stamboom drie dochters Boogaart getrouwd zijn met van 't
Rosevelts, dus die connectie met Amerika zie ik zelf ook wel zitten.

Dvd-presentatie
Sinds 2008 draait doorlopend op de Open Monumentendagen, begin
september, in de NH kerk te Oud Vossemeer, een dvdpresentatie van
mijn hand op 2 schermen, met daarop de geschiedenis van de
ambachtsheerlijkheid en de dorpen geïllustreerd met honderden
prenten, prentbriefkaarten en foto's, dus de heemkundige is daar
dan van harte welkom net als alle anderen geïnteresseerden, ter
lering ende vermaeck.
Een ding is duidelijk, als de ambachtsheren niet hier begonnen waren
in 1410 dan vierden we nu in 2010 geen 600 jaar ambachtsheerlijkheid,
erger nog dan bestond Oud Vossemeer niet eens, en dus ook geen Nieuw
Vossemeer.